درکه یکی از محله های قدیمی در شمال شهر تهران می باشد که از قدیم مکانی برای تفریح و کوهنوردی به شمار می رفته است. این مکان از ییلاق های خوش آب و هوا در پای کوه های البرز تهران بوده که شاهزادگان، درباریان، و شاهان قجری برای رهایی از گرمای تابستان به این منطقه روی می آوردند.

درکه تهران از آن دست مناطقی است که نمی‌توان لذت گشت و گذار در آن را با هیچ چیزی عوض کرد. این منطقه بسیار دنج و بی‌نظیر است، به طوری که رفتن به آنجا همیشه برایتان تازگی دارد. صدای گوش‌نواز رودخانه درکه در کنار آب و هوای فوق‌العاده آن، همگی از خلق یک روز خاطره‌ساز برای شما خبر می‌دهند. برای دوری از شلوغی و سر و صدای تهران در پایان هفته‌ها، درکه بهترین انتخاب است.

معرفی درکه

درکه روستایی در شمال تهران و دامنه البرز بوده که امروزه به محله ای بزرگ در شمال شهر تهران تبدیل شده است. ییلاق های درکه قدمتی 800 ساله داشته و برخی معتقدند که برای اولین بار در قرن پنجم هجری در این منطقه سکونتگاه ایجاد شده است.

ساداتی که در این منطقه ساکن بودند، از نوادگان سید محمد والی، امامزاده درکه بودند که روستای درکه در اطراف بقعه این امامزاده شکل گرفته و بعد از سال ها گسترش یافته است. در کنار این امامزاده چشمه ای جوشان، حسینیه و سه مسجد جامع، امامزاده علی ابن ابیطالب ساخته شده که فضای مذهبی در این منطقه به وجود آورده است. گفته شده که قدمت حسینیه و مسجد جامع به بیش از 500 سال پیش می رسد. همچنین درخت چنار تنومندی در مقابل حسینیه خود نمایی می کند.

بیشتر ساکنان اولیه در این منطقه باغدار و کشاورز بودند. دیگر مشاغلی که محلی ها به آن مشغول بودند، می توان به گوسفندداری، آسیاب داری، مرغداری، سنگ چینی سنتی، فروختن برف کوه به تهرانی ها و فروش گندم با الاغ به از جاده شهرستانک به شمالی ها در سه دهه گذشته اشاره کرد. در این منطقه شاهد چندین بنای قدیمی از جمله چند آب انبار و یک حمام هستیم. جالب است بدانید که گفته می شود، چوب درختان باغ ها و جنگل های اطراف درکه هیزم مورد نیاز شهر تهران را فراهم می کرده است.

درکه دارای سه محله، میدان درکه (محله پایین)، محله بالا (امامزاده) و پل بالا (کنار رودخانه) می باشد. این محله حدود هزار خانوار و 6 هزار نفر جمعیت است. در قدیم میدان درکه گورستان مردم این منطقه بوده و از این طریق نوعی احترام برای مردگان قائل می شدند.

یکی از ویژگی های درکه آب آشامیدنی و گوارای آن است. از قدیم آب این محله از رودخانه اوین-درکه سرازیر می شده که بین روستاهای شمیرانات معروف بوده است. این آب زمین های گندم فراوانی را به وجود آورد و زندگی مردم را تغییر داد. همچنین 9 آسیاب آبی برای آرد کردن گندم در این رودخانه تاسیس شد. متاسفانه امروزه این آسیاب های آبی از بین رفته است و برخی از آن ها نیز به رستوران تبدیل شده است.

وجود معادن فراوان سنگ سفید، سنگ سبز و... در این منطقه بسیار شهرت داشته و کار در این معادن یکی از شغل های اصلی اهالی این منطقه بوده است.

مسیرهای دسترسی

برای رفتن به درکه هم می‌توانید از خودرو شخصی استفاده کنید و هم با استفاده از وسایل نقلیه عمومی خود را به این ییلاق زیبا برسانید. با خودرو شخصی از سه مسیر می‌توان به درکه تهران رسید که در ادامه این مسیرها را به شما معرفی می‌کنیم:

• مسیر اول: برای دسترسی به درکه تهران باید وارد بزرگراه شهید چمران شده و پس از عبور خیابان‌های یمن و رشیدالدین فضل الله، وارد خیابان داودیان شوید تا بتوانید مسیر درکه را پیش بگیرید.
• مسیر دوم: وارد بزرگراه یادگار امام شده و در انتهای این بزرگراه، مسیر خیابان اوین را طی کنید تا از آنجا خود را به درکه برسانید.
• مسیر سوم: یک راه دیگر برای دسترسی به درکه آن است که از طریق خیابان ولیعصر یا خیابان شریعتی خود را به میدان تجریش برسانید و از آنجا وارد خیابان درکه شوید؛ البته این مسیر به دلیل آنکه در اکثر مواقع ترافیک است، توصیه نمی‌شود.

درکه با مترو

یکی دیگر از مسیرهای دسترسی به درکه، از طریق مترو است. نزدیک‌ترین ایستگاه مترو به درکه، ایستگاه میدان تجریش در انتهای خط یک (خط قرمز تجریش-کهریزک) است. شما می‌توانید بعد از پیاده شدن از ایستگاه خود را با تاکسی، اتوبوس یا مینی بوس به درکه برسانید.

البت روش دیگر برای دسترسی به این منطقه باصفا، استفاده از اتوبوس‌های تندرو بی آر تی یا خط یک اتوبوس‌های تندرو است. برای رفتن به درکه از طریق اتوبوس‌های تندرو باید در ایستگاه پارک وی پیاده شوید و توسط تاکسی‌های که در کنار پمپ بنزین ولنجک (کنار نمایشگاه بین المللی) وجود دارند، خود را به درکه برسانید.

همان طور که گفته شد، مسیر اصلی درکه نیاز به کوهپیمایی دارد و راه آن از سمت پلنگ چال یا ایستگاه شماره پنج توچال است. این مسیر ۶ کیلومتری، از داخل دره زیبای درکه و پلنگ چال و از کنار رودخانه درکه عبور می‌کند. مسیر رفتن به درکه دارای فراز و نشیب زیادی است و برای حفاظت و امنیت بیشتر، اطراف آن با نرده حفاظ‌بندی شده است؛ اما در حالت کلی به نسبت سایر مسیرهای کوهپیمایی تهران، مسیر هموارتر و راحت‌تری دارد و تمام سنین می‌توانند این مسیر را طی کنند.

بهترین زمان برای رفتن به درکه، صبح زود است؛ زیرا هم به شلوغی مسیر برخورد نمی‌کنید و هم زمان کافی برای رفت و برگشت و لذت بردن از مناظر طبیعی این منطقه خوش آب و هوا را دارید.

تاریخچه درکه

دره کوهستانی درکه دارای قدمتی معادل با ۸۰۰ سال است که تقریبا به قرن پنجم هجری قمری مربوط می‌شود. مقبره امام‌زاده سید محمد والی که از نسل امام سجاد (ع) است، در همین محله قرار دارد و گفته می‌شود تمامی سادات این منطقه از نوادگان این امام‌زاده هستند. وجود هاون‌های سنگی تراش خورده و تنورهای سنگی که در گذشته توسط ساکنان این منطقه پیدا شده و هم‌اکنون هم در این امامزاده موجود است، حکایت از قدمت این منطقه ییلاقی زیبا دارد. شغل بیشتر افراد ساکن در ییلاق درکه، باغبانی و کشاورزی است؛ اما برخی از آن‌ها مداح اهل بیت هم هستند. از بناهای قدیمی که از آن زمان تاکنون باقی مانده است، می‌توان به چند آب انبار و یک حمام اشاره کرد.

درکه به چه معناست؟

گفته می‌شود نام درکه از دو کلمه دَرِ مخفف دره و که نشانه صغیر گرفته شده که به معنای دره کوچک است؛ البته روایات مختلفی برای نام‌گذاری این مکان وجود دارد، به عنوان مثال یکی دیگر از روایات موجود آن است که در قدیم افراد محلی برای عبور از این منطقه در برف از نوعی کفش خاص به نام درگ استفاده می‌کردند که بعدها به درک تغییر نام پیدا کرد.

ویژگی‌های درکه

دره کوهستانی درکه از ویژگی‌های بسیار خاص و منحصر به فردی برخوردار است که آن را از سایر مناطق ییلاقی متمایز می‌کند. مرتفع‌ترین قسمت درکه را می‌توان قله شاه نشین معرفی کرد که ۳۸۰۰ متر ارتفاع دارد. بارندگی سالانه در این منطقه به طور میانگین ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلی‌متر بوده و متوسط دمای آن به ۱۶ درجه سانتی‌گراد می‌رسد؛ یعنی در بیشتر مواقع سال، هوای خنکی دارد. ییلاق درکه از ۲۱ نوع گیاه محلی که منحصرا در این منطقه رشد می‌کند، برخوردار است؛ بنابراین گیاهان دارویی مختلفی دارد. جالب است بدانید که آب ناشی از باران در این منطقه وارد رودخانه درکه شده و برای آبیاری باغات، اراضی و جبران کمبود آب تهران مورد استفاده قرار می‌گیرد. یکی دیگر از ویژگی‌های این دره کوهستانی زیبا را می‌توان مسیر کوه نوردی آن برشمرد که لذت سفر به آن را دوچندان خواهد کرد.

وسایل مورد نیاز برای کوهنوردی در درکه

برای رفتن به درکه برداشتن برخی از وسایل مورد نیاز است؛

- کوله

- فلاسک آب گرم

- آب آشامیدنی

- لباس مناسب فصل

- زیرانداز

- کفش مناسب کوهنوردی

- کیت کمک‌های اولیه

- کلاه

- عصا

- تنقلات، انواع خشکبار و اقلام خوراکی سبک

امامزاده سید محمد والی

امام‌زاده سید محمد والی از نوادگان امام سجاد (ع) است که در دوران ولیعهدی امام رضا (ع) به ایران می‌آید. دوستان و یاران سید محمد والی وی را به محل فعلی درکه می‌بردند و از آنجا که زمین‌های این منطقه در آن زمان بایر بود، او تمام زمین‌های آنجا را آباد کرده و مالکشان می‌شود. بر اساس روایات مختلف، سید محمد والی اولین کسی بوده که در درکه ساکن می‌شود و بعد از فوت ایشان هم، مقبره‌ای در همین منطقه برای او درست می‌کنند. مساحت بنای این امامزاده در حدود ۷۰ مترمربع است و ایوان بسیار زیبایی دارد. در سفر به درکه حتما از این مکان مذهبی دیدن کنید.

رودخانه درکه

رودخانه درکه در قسمت شرقی این منطقه قرار گرفته که از دامنه قله شاه نشین و توچال سرچشمه می‌گیرد. منشا اصلی این رودخانه هفت چشمه است، البته در میان راه چشمه‌های بسیار زیادی وجود دارد. آب این رودخانه در فصل بهار بسیار زیاد بوده و شیب آن تند است، به همین خاطر ماهی و هیچ موجود زنده دیگری در آن دیده نمی‌شود. طول این رودخانه زیبا در حدود ۱۵ کیلومتر است و در مسیر آن آبشارهای دیدنی و حوض‌های طبیعی بسیاری همانند آبشار بند عبدالله، آبشار کارا و هفت حوض وجود دارد.

جنگل کارا

یکی از جاهای دیدنی تهران در درکه که شاید بسیاری از پایتخت‌نشینان هم از وجود آن بی‌خبر باشند، جنگل کارا است. این جنگل زیبا و باصفا در مسیر دره درکه به سمت پلنگ چال وجود دارد؛ یعنی برای رسیدن به این جنگل باید از میدان درکه حدود ۴۰ دقیقه مسیر پلنگ چال را در امتداد رودخانه بالا بروید و شیب تندی که در سمت چپ کلبه کارا وجود دارد را طی کنید. سپس وقتی به سمت چپ خود نگاه می‌کنید یک دره پر از درخت که عمده آن را درخت‌های ازگیل وحشی تشکیل می‌دهند، وجود دارد که با طی کردن یک مسیر سرازیری به جنگل کارا می‌رسید.

جنگل کارا در تمام فصل‌های سال زیباست؛ اما پاییز آن را به هیچ عنوان نمی‌توان از دست داد. در فصل پاییز از دوردست که نگاه می‌کنید، رنگ نارنجی درختان این جنگل، چشمان شما را به خود خیره می‌کند. تماشای فرش نارنجی رنگ برگ‌های درختان این جنگل و صدای خش‌خش آن‌ها زیر گوشتان قطعا خستگی و فشار روحی را از شما دور و لذت عکاسی را برای شما دوچندان خواهد کرد. شاید به جرئت بتوان گفت زیبایی پاییز در جنگل کارا درکه تهران معنا پیدا می‌کند.

پناهگاه پلنگ چال

جالب است بدانید که این پناهگاه که به شکل چاله است، در زمانی نه چندان دور محل زندگی پلنگ بوده است، به همین دلیل به پناهگاه پلنگ چال شهرت یافته است. این اردوگاه پناهگاهی دو طبقه دارد، که طبقه اول آن به یک بوفه و سالن غذاخوری اختصاص یافته است. یکی از این سالن ها به افرادی اختصاص یافته که با خود غذا به همراه آورده اند و دیگری برای افرادی است، که می خواهند از بوفه خریداری کرده و در این مکان نوش جان کنند. طبقه دوم شامل خوابگاه بوده و در ضلع غربی اردوگاه نیز، اتاقی برای امداد و نجات اختصاص یافته است.

اگر بازهم تمایل به ادامه مسیر داشته باشید، می توانید راه قله توچال را در پیش بگیرید. از قله پلنگ چال مسیری در جهت شمال غربی وجود دارد، که با بیش از سه ساعت پیاده روی (به طور متوسط) می توانید به این قله برسید. البته از این مکان مسیرهای دیگری نیز برای امامزاده داوود، قله شاه نشین (در روستای شهرستانک) و ایستگاه پنجم تله کابین توچال وجود دارد.

اگر می خواهید مسیری متفاوت برای بازگشت به تهران انتخاب کنید، می توانید از ایستگاه تله کابین توچال، مسیر کوهی را به منزل بازگردید.

این پناهگاه در ارتفاع ۲,۴۵۰ متری از سطح دریا قرار گرفته و دارای خوابگاهی به ظرفیت ۷۰ نفر است. فاصله میدان درکه تا پناهگاه پلنگ چال تقریبا ۱۰ کیلومتر است؛ یعنی چیزی در حدود دو تا دو و نیم ساعت پیاده‌روی دارد.

قله چین کلاغ

«چین کلاغ» یکی از قله‌های البرز مرکزی و جنوبی‌ترین قله کوه‌های شمال تهران است که ۲,۸۲۰ متر ارتفاع دارد. این قله از شمال به قله‌های دو شاخ و پلنگ چال، از غرب به دره امامزاده داود، از شرق به دره درکه و از جنوب به منطقه سعادت آباد و فرحزاد محدود می‌شود. از جاهای دیدنی مسیر صعود به قله چین کلاغ می‌توان به آبشار دره دیوانه، غار دو سنگ، سنگ نشین، دره بهشت، معدن سنگ سعادت آباد، رودخانه فرحزاد و قهوه خانه جاده یونجه زار اشاره کرد. گونه‌های حیوانی و گیاهی بسیار متعددی در چین کلاغ وجود دارد و وجود رودخانه و چشمه‌های روان، منظره زیبایی را به ویژه در فصل بهار خلق می‌کند.

رستوران های درکه

یکی از تفریحات جذاب تهرانی‌ها، گذراندن یک شب خنک در رستوران‌های درکه است. اطراف میدان درکه رستوران‌ها و کافه‌های بسیاری وجود دارند که با رفتن به آنجا می‌توانید یک شب رویایی را برای خود رقم بزنید، البته علاوه بر رستوران، مغازه‌های اطراف میدان هم با فروش تنقلاتی همانند لواشک، آلوهای ترش، شاتوت، گردو، بلال و لبو نوید یک حال خوب را به شما هدیه می‌دهند.

توصیه‌های لازم برای سفر به درکه

توجه به برخی نکات و توصیه‌ها پیش از رفتن به درکه می‌تواند بسیار موثر باشد:

• محل پارک ماشین در درکه بسیار سخت پیدا می‌شود؛ بنابراین سعی کنید صبح زود حرکت کرده یا از وسایل نقلیه عمومی استفاده کنید.
• درکه تهران در روزهای آخر هفته و تعطیلات بسیار شلوغ است؛ بنابراین اگر به دنبال تجربه آرامش در این منطقه هستید، در روزهای دیگری به این محله سفر کنید.
• حتما از مسیرهای مشخص شده برای کوهنوردی عبور کنید و بدون آشنایی قبلی از مسیرهای فرعی عبور نکنید.
• در فصل‌های سرد و برفی سال حتما با یک گروه حرفه‌ای و به همراه داشتن تجهیزات کامل و لباس‌های مناسب به این منطقه سفر کنید.
• در برخی مسیرها شیب‌های تندی وجود دارد که خطرناک است؛ بنابراین باید بسیار مراقب باشید.
• احتمال سقوط بهمن در فصل‌های سرد و برفی سال وجود دارد؛ بنابراین اگر در فصل زمستان به این ناحیه سفر کردید، حتما با یک گروه حرفه‌ای هم‌قدم شوید تا از مسیرهایی که احتمال سقوط بهمن در آن وجود دارد، عبور نکنید.